İştahsız Çocuk Beslenmesi

Yemek yeme, yaşamın en büyük zevklerinden biridir; bebeğin anne sütü ile beslenmesi ile başlar, sonra yeni tatların arayışına girer, ebeveynlerini taklit etmeye, sonra yediklerini ebeveynleri ve arkadaşları ile kıyaslamaya başlar. Böylece önce ailede başlayan sonra sosyal çevreden etkilenen yeme içme alışkanlıkları şekillenir ve yerleşir. Bu arada çeşitli nedenlere bağlı olarak iştahsızlık sorunu ortaya çıkabilir. Ailelerin çocuklarında en çok yakındıkları sorun "Hiçbir şey yemiyor" şeklindedir. Çocuk ve gençlerde iştahsızlığın çeşitli nedenleri vardır. Kansızlık, barsak parazitleri, hastalıklar iştah kaybına yol açar. İştahsızlığın sıklıkla görülen bir başka nedeni de psikolojiktir. Bulunduğu durumdan mutlu ve memnun olmama iştahsızlığa ve yeme davranışı bozukluklarına neden olan etmenlerden en önemlilerinden biridir. Çocuklar, bir besine yoğun istek veya tamamen reddetme gibi bir yeme alışkanlığı geliştirebilirler.

İştahsızlığın diğer bir nedeni de, öğün aralarında yenilen bol şekerli çikolata, gazoz, bisküvi gibi yiyeceklerdir. Bunlar çocuğun enerji gereksinimini karşılayarak ve doygunluk hissi yaratarak, vücut için gerekli temel besin öğelerinin alınmasını engellemektedir. Şekerli besinlerin aşırı tüketimin bir diğer sonucu da şişmanlıktır. Şişmanlıkta zayıflık gibi beslenme ile ilgili büyük bir sorundur, hastalıktır.

Normal gelişim için gerekli olanlar
Sağlıklı gebelik ve doğum
Oksijen
Yeterli protein ve enerji
Mikronütrientler (demir, çinko, gibi)
İyot
Tiroid hormonu
Folik asit
Esansiyel yağ asitleri
Duyusal uyarı
Aktivite
Sosyal ilişki

Öneriler
Çocuğun düzenli öğün tüketmesine özen gösterin,
Bebeği dik ve yüzü karşıya bakacak şekilde oturtun,
Bebeğin karşısında oturun ve göz teması kurun,
Bebeği beslemeden önce yiyeceğe ilgi göstermesini bekleyin,
Bebeği önce istediği zamanlarda besleyin, fakat daha sonra belli bir programa oturtun,
Yemek saatlerini zevkli bir hale dönüştürün,
Yemeğe birlikte oturun,
İlgili olun (küçük bebeklere yedirin, daha büyüklerin yanında olun), fakat aşırı ısrarcı olmayın,
Yemek masasının görüntüsünü çekici hale getirin (masada parlak, renkli örtü, peçete, bardak kullanın),
Yemeği televizyon olmayan, dikkatin dağılmayacağı, sessiz ve rahat bir ortamda yiyin,
Yemekle ilgili olumsuz düşünceler belirtmekten kaçının,
Yemek sırasında tartışma yaratmayın
Onunla yumuşak ve destekleyici bir ses tonu ile konuşun,
Bebek ilgisini çabuk kaybediyorsa, konuşma, davranışlar ve çevre ile onu aşırı uyarmayın,
Bebeğin yiyeceklere dokunmasına ve kendi kendini beslemesine izin verin,
Yeme hızını bebeğin belirlemesine izin verin,
Bebeğin yiyecek seçimine saygı gösterin; bebek bir besini red ederse, bunun yerine geçebilecek diğer besinleri deneyin veya aynı besini daha farklı lezzet, içerik veya şekilde sunun.
Bebeğin istediği kadar yemesine ve doyduğu zaman yemeği bırakmasına izin verin,
Yemek süresini fazla uzatmadan yavaş yiyin,
Beslenme öğünlerinin aynı zamanda öğrenme ve sevgi öğünleri de olduğunu hatırlayın.

Hangi besin grubu daha faydalı: Şu besin grubu daha faydalı demek yanlış, Her gün hatta her öğün tüketilmesi önerilen dört temel besin grubundan (süt ve süt ürünleri, et ve et ürünleri-kurubaklagiller, ekmek-tahıl grubu, sebze-meyve grubu) tüketilmelidir.

Süt içmiyor ne yapılabilir? Çocuğunuz süt içmiyorsa süt ve süt ürünleri grubunda yer alan yoğurt, peynir, sütlü tatlılardan yiyerek süt grubuna olan gereksinimi karşılamış olur. Süt içmiyorsa bunun yerine 2 su bardağı yoğurt veya 4 su bardağı ayran + 1-2 kibrit kutusu kadar peynir veya 1 porsiyon sütlü tatlı yiyebilir.

Süt ve pekmez bir arada verilebilir mi? Çocuklar hızlı bir büyüme ve gelişme döneminde oldukları için vitamin ve minerallere gereksinimleri fazladır. Sütün içerisinde bulunan kalsiyum ve pekmezin içerisinde bulunan demir barsaklarda emilmek için yarış halindedir. Bu nedenle özellikle anemi riski bulunan çocuklara pekmezle süt-yoğurt karıştırılarak verilmemesi gerekir. Ancak anemi riski yoksa sadece tatlandırmak amaçlı süte pekmez ilave edilebilir. Bu durumda pekmezdeki demirin katkısını yok saymak uygundur. 1 tatlı kaşığı pekmezi aç karnına vermek demir emilimini arttırır. Yumurta, kırmızı et, tavuğun but kısmı, hindi eti, kurubaklagiller, pekmez demir yönünden zengin besinlerdir. Bu besinler ile birlikte sebze yemeği, salata, meyve veya 1 bardak taze sıkılmış meyve suyu birlikte tüketilmelidir. Sebze ve meyvelerde bulunan C vitamini demirin barsaklardan emilimini arttırır.

Balık ile süt-yoğurt yan yana yenilebilir mi? Halk arasında balık ile süt ve yoğurt birlikte tüketildiğinde zehirlenmeye neden olur diye yaygın bir inanış vardır. Bunun bilimsel bir dayanağı yoktur. Zehirlenmeye neden olan balığın bayat olmasıdır. Balık, süt veya yoğurtla bir arada yenildiğinde zehirlenmeye neden olmaz. Balığı satın alırken taze olup olmadığına dikkat edin, günlük olmasına özen gösterin.

Çok su içersek ne olur? Su vücudun en önemli bileşenlerinden biridir. Fazla su içtiğimiz zaman vücut dengemiz bozulabilir. Ne olursa olsun her şey yeterli miktarda tüketilmelidir. Günde en az 6–8 bardak su içilmelidir. İdrarınız açık sarı veya sarımtırak değil de miktarı az ve koyu sarı ise daha fazla su içilmesi gerekiyor demektir.

Meyveli veya zenginleştirilmiş süt içilebilir mi? Çocuğunuza sütü önce sade içirmeyi deneyin. Eğer sade içemiyorsa muzla, çilekle, meyveli, ballı olarak içirmeyi deneyin. Özellikle beslenme sorunu olan çocuklarda sütün içimini kolaylaştıran zenginleştirilmiş sütler ona enerji verir, vücudu için gerekli olan temel büyüme faktörlerini sağlar.

Dondurma çok mu zararlı? Hiçbir yiyecek zararlı değildir. Önemli olan tüketim sıklığı ve miktarıdır. Dondurma yağ ve şeker içerdiği için yenilen miktara ve sıklığa dikkat etmek gerekir. Haftada 1–2 kez 2 top meyveli dondurma yenilebilir.